Po śmierci bliskiej osoby konieczne jest uporządkowanie kwestii prawnych związanych z jej majątkiem. Aby móc skutecznie zarządzać odziedziczonym majątkiem, niezbędne jest uzyskanie formalnego potwierdzenia praw do spadku. W tym celu musisz złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku do właściwego sądu rejonowego. Poniżej wyjaśniamy, czym jest ten wniosek, kto może go złożyć i jak przebiega postępowanie spadkowe krok po kroku.
Czym jest wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku to pismo procesowe składane do właściwego sądu rejonowego w celu potwierdzenia, kto i w jakiej części dziedziczy po zmarłym. Złożenie takiego wniosku inicjuje postępowanie spadkowe, w ramach którego sąd ustala krąg spadkobierców i zakres ich praw. Kończy się ono wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wniosek ten ma na celu sądowe stwierdzenie nabycia spadku, czyli formalne potwierdzenie, że określone osoby (np. małżonek, dzieci, rodzice) nabyły prawa do majątku po osobie zmarłej (spadkodawcy).
Podstawą prawną złożenia wniosku jest art. 1025 § 1 k.c. Stwierdzenie nabycia spadku służy zarówno do potwierdzenia praw spadkobierców, jak i do umożliwienia późniejszego działu spadku czy uregulowania stanu prawnego nieruchomości wchodzącej w skład spadku.
Kto może złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każda osoba, która ma w tym interes. Kodeks cywilny nie wymaga, aby był to interes prawny. Z takim żądaniem może wystąpić każda osoba, która ma interes – prawny, moralny, społeczny, majątkowy lub niemajątkowy – w stwierdzeniu nabycia spadku po danym spadkodawcy. Najczęściej są to spadkobiercy ustawowi lub testamentowi – czyli osoby powołane do dziedziczenia na mocy ustawy lub testamentu. Obok samych spadkobierców z wnioskiem mogą wystąpić również osoby uprawnione do zachowku oraz wierzyciele spadkobiercy.
Spadkobiercy dziedziczą spadek z chwilą otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci spadkodawcy. Dopiero jednak sądowe stwierdzenie nabycia spadku daje im możliwość skutecznego zarządzania majątkiem spadkowym (przedmiotami wchodzącym w skład spadku).
W przypadku dziedziczenia udziałów w spółce warto rozważyć pomoc prawną przy zakładaniu lub przekształcaniu spółek, aby prawidłowo uregulować kwestie majątkowe i sukcesję.
Gdzie należy złożyć wniosek – właściwość sądu
Wniosek należy złożyć do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić – miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy.
Jak napisać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien czynić zadość przepisom o pozwie, z tym zastrzeżeniem, że zamiast pozwanego, należy wymienić zainteresowanych w sprawie. Musi on odpowiadać ogólnym warunkom przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego dla wszystkich pism procesowych, w szczególności dla pierwszego pisma w sprawie (art. 126 § 2 k.p.c.), pisma przygotowawczego (art. 127 k.p.c.), oraz zawierać treść przewidzianą dla pozwu (art. 187 k.p.c.). W praktyce należy wskazać:
miejsce sporządzenia wniosku i datę,
oznaczenie właściwego sądu rejonowego,
dane wnioskodawcy (imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL),
dane uczestników postępowania (imiona i nazwiska, adresy zamieszkania, numery PESEL),
oznaczenie spadkodawcy (imię i nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL, jeżeli został nadany, datę i miejsce zgonu albo znalezienia zwłok oraz ostatnie miejsce jego zwykłego pobytu),
petitum wniosku (żądanie stwierdzenia nabycia spadku po określonej osobie),
uzasadnienie wniosku,
własnoręczny podpis wnioskodawcy.
Jeśli nie masz pewności, jak prawidłowo przygotować treść wniosku i uzasadnienie, warto skorzystać z pomocy kancelarii zajmującej się sporządzaniem i opiniowaniem umów oraz pism sądowych. Radca prawny zadba, aby dokument był kompletny i zgodny z wymogami sądu.
Wymagane dokumenty do wniosku
Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy dołączyć:
odpis skrócony aktu zgonu osoby zmarłej (i aktu małżeństwa, jeżeli żyje małżonek zmarłego),
odpisy skrócone aktów stanu cywilnego spadkobierców (akt urodzenia lub akt małżeństwa w przypadku zmiany nazwiska).
opłaty (opłata sądowa 100 zł oraz opłata za wpis w Rejestrze Spadkowym 5 zł).
pełnomocnictwo (jeżeli wniosek składa pełnomocnik) oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, należy dołączyć jego oryginał (np. wypis aktu notarialnego, rękopis testamentu własnoręcznego). Jeśli wnioskodawca nie posiada testamentu, powinien podać miejsce jego przechowywania.
Pamiętaj, że do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy również dołączyć odpisy wniosku w liczbie odpowiadającej liczbie uczestników postępowania spadkowego. W praktyce wniosek należy złożyć w tylu egzemplarzach, ilu jest uczestników postępowania + jeden egzemplarz dla sądu.
Braki formalne wniosku – czego unikać?
Częstym błędem są braki formalne wniosku, np. brak wymaganych załączników, brak adresu uczestników lub brak opłaty. Wystąpienie braków spowoduje wystosowanie przez sąd spadku wezwania do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie – pod rygorem zwrotu pisma. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków prawnych i trzeba będzie je składać ponownie.
Opłata sądowa za wniosek o stwierdzenie nabycia spadku
Złożenie wniosku wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej – 100 zł. Opłata ta jest stała i wynika z art. 49 ust. 1 pkt 1) ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Dodatkowo pobiera się opłatę za wpis w Rejestrze Spadkowym – 5 zł. Opłatę można uiścić w kasie sądu spadku lub przelewem na rachunek bankowy właściwego sądu.
Jeżeli wniosek składa pełnomocnik (np. radca prawny), od złożonego dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa należy uiścić opłatę skarbową – 17 zł, płatną na rachunek właściwego urzędu miasta lub gminy.
Jak wygląda sprawa o stwierdzenie nabycia spadku?
Co dzieje się po złożeniu wniosku?
Po wniesieniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku sąd w pierwszej kolejności bada go pod względem formalnym. W przypadku, gdy wystąpią braki formalne wniosku, sąd wzywa do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Jeżeli wniosek jest kompletny, sąd zarządza doręczenie odpisu wniosku pozostałym uczestnikom postępowania, wyznaczając im termin na złożenie odpowiedzi. Następnie sąd wyznacza rozprawę, na którą wzywa wnioskodawcę oraz zawiadamia pozostałych uczestników.
Kiedy sąd wydaje postanowienie o nabyciu spadku?
Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy testamentowi i jako spadkobiercy ustawowi zgodnie z kolejnością dziedziczenia. Spośród spadkobierców ustawowych wzywa się małżonka, zstępnych, osoby pozostające w stosunku przysposobienia, rodziców i rodzeństwo. Pozostałych spadkobierców ustawowych wzywa się, jeżeli są sądowi znani (art. 669 k.p.c.).
Od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przysługuje apelacja (art. 518 k.p.c.).
Wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku
Przygotowując wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, warto oprzeć się na sprawdzonym wzorze, który zawiera wszystkie niezbędne elementy. W sieci można znaleźć niejeden wzór wniosku o stwierdzenie nabycia spadku – jednak wiele z nich nie spełnia aktualnych wymogów stawianych przez prawo, co może prowadzić do braków formalnych wniosku.
Aby tego uniknąć, najlepiej skorzystać z pomocy profesjonalisty. Radca prawny zadba, by dokument zawierał wszystkie niezbędne elementy, w tym oznaczenie właściwego sądu, uczestników i wnioskodawcy, a także prawidłowo sformułowane petitum wniosku oraz uzasadnienie.
Pomoc prawnika w sporządzeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku
Kancelaria Radcy Prawnego Lublin może przygotować kompletny wniosek, zebrać wymagane dokumenty (np. akty stanu cywilnego), a także złożyć pismo w Twoim imieniu.
Profesjonalna pomoc radcy prawnego jest szczególnie istotna, gdy sprawa ma charakter sporny, istnieje więcej niż jeden testament lub gdy nie wszyscy spadkobiercy są znani. Radca prawny pomoże również wykazać Twój interes i zadba, by wniosek złożyć zgodnie z wymogami procedury cywilnej.
Potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub reprezentacji przed sądem ? Skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy, a radca prawny przygotuje wszystkie niezbędne dokumenty.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak wypełnić wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wskazać sąd, do którego pismo jest kierowane, oraz podać dane wnioskodawcy i uczestników postępowania. Należy również zamieścić dane zmarłego – jego imię, nazwisko, numer PESEL, datę śmierci oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. W treści trzeba zawrzeć żądanie, czyli prośbę o stwierdzenie nabycia spadku, stanowiące petitum wniosku, oraz krótkie uzasadnienie. Dokument powinien kończyć własnoręczny podpis wnioskodawcy oraz wymienienie załączników.
Ile trwa sprawa o stwierdzenie nabycia spadku?
Sprawa o stwierdzenie nabycia spadku trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od liczby spadkobierców, kompletności dokumentów.
Czy potrzebuję prawnika do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?
Nie jest to obowiązkowe, ale pomoc radcy prawnego pozwala uniknąć błędów formalnych i przyspieszyć postępowanie spadkowe. Radca prawny może też przygotować wzór wniosku oraz wzór pełnomocnictwa i reprezentować Cię przed sądem na podstawie udzielonego pełnomocnictwa.
Gdzie złożyć wniosek w Lublinie?
Właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania osoby zmarłej (spadkodawcy). Jeśli było nim miasto Lublin, pismo należy złożyć w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie (Wydział Cywilny).
Co powinien zawierać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zawierać dane spadkodawcy – jego imię, nazwisko, datę i miejsce zgonu oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (lub miejsce położenia majątku spadkowego). Należy też wskazać uczestników postępowania, czyli osoby, których praw dotyczy sprawa. We wniosku powinno znaleźć się petitum (żądanie stwierdzenia nabycia spadku po określonej osobie) oraz krótkie uzasadnienie, a także data i miejsce sporządzenia wniosku. Pismo należy opatrzyć własnoręcznym podpisem wnioskodawcy.
Jak wygląda wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku to pismo procesowe zbudowane według określonego wzoru, zawierające dane sądu, wnioskodawcy, uczestników i spadkodawcy, a także żądanie (petitum), uzasadnienie oraz własnoręczny podpis wnioskodawcy.
Jaki jest termin złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?
Nie ma ustawowego terminu – wniosek można złożyć w dowolnym czasie po śmierci spadkodawcy. Natomiast jeżeli zamierzasz przyjąć lub odrzucić spadek, musisz złożyć wniosek o odebranie oświadczenia w tym przedmiocie. Wniosek należy złożyć w ciągu 6 miesięcy, od kiedy dowiedziałeś się jako spadkobierca o tytule swego powołania do spadku.
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?
Do wniosku należy dołączyć akt zgonu spadkodawcy, odpisy aktów urodzenia i akt małżeństwa, ewentualny testament, dowód uiszczenia opłaty sądowej oraz opłaty za wpis do Rejestru Spadkowego, a także odpisy wniosku dla uczestników. Wszystkie dokumenty należy złożyć w oryginałach lub urzędowo poświadczonych odpisach.
Masz pytanie, którego nie znalazłaś/eś powyżej?
Skontaktuj się ze mną – chętnie doradzę i pomogę rozwiązać Twój problem prawny.
