Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji

Czy możliwe jest zakończenie działalności spółki jawnej bez przechodzenia przez długi i kosztowny proces likwidacji? W praktyce wielu wspólników spółek osobowych, w tym spółek jawnych, zastanawia się, czy rozwiązanie takiej spółki bez likwidacji to realna alternatywa dla standardowego postępowania likwidacyjnego i czy wystarczy jednomyślna uchwała wspólników, aby zamknąć spółkę oraz doprowadzić do jej wykreślenia z KRS.

Odpowiedź brzmi: tak. W określonych przypadkach zakończenie działalności spółki może nastąpić szybciej, bez konieczności przeprowadzania pełnego procesu likwidacji spółki. Takie rozwiązanie pozwala sprawnie zakończyć interesy bieżące spółki oraz doprowadzić do zakończenia bytu spółki przy minimalnych formalnościach.

Na czym polega rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji?

Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji polega na zakończeniu działalności spółki bez przeprowadzania sformalizowanego postępowania likwidacyjnego. W odróżnieniu od klasycznego procesu, w którym należy przeprowadzić likwidację spółki, sporządzić bilans, upłynnić majątek i zakończyć wszystkie sprawy spółki, tutaj procedura może być znacznie prostsza i szybsza. Aby zamknąć spółkę osobową bez przeprowadzania pełnego procesu likwidacji, wspólnicy spółki powinni podjąć jednomyślną uchwałę w przedmiocie innego sposobu zakończenia działalności spółki. W każdym razie, rozwiązanie spółki następuje w momencie wykreślenia jej z KRS.

Jak stanowi art. 58 § 1 Kodeksu spółek handlowych, rozwiązanie spółki jawnej może nastąpić m.in. na podstawie jednomyślnej uchwały wspólników. Zgodnie natomiast z art. 67 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w przypadkach określonych w art. 58 należy przeprowadzić likwidację spółki, chyba że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki.

Przepisy nie wymagają zatem przeprowadzenia likwidacji w każdej sytuacji.

Odstąpienie od sformalizowanego procesu likwidacji jest prawnie dopuszczalne i wynika wprost z przepisów Kodeksu spółek handlowych. Spółka jawna może więc zakończyć działalność szybciej, a wykreślenie z KRS odbywa się na podstawie jednego wniosku, bez konieczności uprzedniego otwarcia likwidacji. Dla wielu przedsiębiorców to oszczędność czasu i kosztów.

Przyczyny rozwiązania spółki jawnej i możliwość zakończenia działalności bez likwidacji

Przyczyny rozwiązania spółki jawnej wynikają wprost z art. 58 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Są to:

1. przyczyny przewidziane w umowie spółki;
2. jednomyślna uchwała wszystkich wspólników;
3. ogłoszenie upadłości spółki;
4. śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości;
5. wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika;
6. prawomocne orzeczenie sądu.

Jednocześnie art. 67 § 1 Kodeksu spółek handlowych dopuszcza odstąpienie od przeprowadzenia likwidacji, jeżeli wszyscy wspólnicy uzgodnią inny sposób zakończenia działalności spółki.

Z powyższego wynika, że rozwiązanie spółki jawnej bez przeprowadzenia likwidacji jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy wszyscy wspólnicy zgodnie ustalą inny sposób zakończenia działalności spółki, w szczególności w zakresie rozdysponowania jej majątku oraz uregulowania zobowiązań. Takie porozumienie pełni kluczową funkcję – zastępuje ono formalne postępowanie likwidacyjne spółki, dlatego musi w sposób jednoznaczny regulować najważniejsze kwestie związane z zakończeniem funkcjonowania spółki.

W szczególności porozumienie powinno określać:

1. Sposób podziału majątku spółki

Wspólnicy powinni wskazać, w jaki sposób majątek spółki zostanie rozdysponowany. Podział może nastąpić:

• w naturze, poprzez przekazanie poszczególnych składników (np. nieruchomości, sprzętu) konkretnym wspólnikom, lub
• w formie pieniężnej, po wcześniejszym upłynnieniu składników majątku. Uzgodnienia w tym zakresie powinny być możliwie precyzyjne, aby uniknąć wątpliwości co do tego, który ze wspólników otrzymuje określone składniki majątku albo w jakiej proporcji następuje podział środków uzyskanych z ich sprzedaży.

2. Sposób zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli spółki

Chociaż przepisy nie wymagają spłaty wszystkich wierzycieli spółki przed jej wykreśleniem z KRS, to wspólnicy powinni jednoznacznie ustalić, jak zostaną uregulowane istniejące zobowiązania. Mogą zdecydować o:

• spłacie długów przed wykreśleniem spółki, lub
• przyjąć rozwiązania dotyczące zabezpieczenia wierzytelności, jeśli ich natychmiastowa spłata nie jest możliwa.

Takie ustalenia chronią zarówno wspólników, jak i wierzycieli spółki, oraz minimalizują ryzyko sporów po zakończeniu działalności spółki.

3. Zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki

Wspólnicy mogą umówić się, że:

• odpowiedzialność przejmie jeden wspólnik;
• zobowiązania zostaną rozdzielone pomiędzy kilku wspólników;
• odpowiedzialność wspólników pozostanie solidarna, tak jak przewidują to przepisy.

Warto jednak zaznaczyć, że takie ustalenia mają charakter wewnętrzny i nie ograniczają uprawnień wierzycieli, którzy nadal mogą dochodzić roszczeń od każdego wspólnika zgodnie z art. 31 Kodeksu spółek handlowych. Dlatego tym bardziej ważne jest, aby mechanizmy rozliczeń między wspólnikami były jasno określone.

Umowa spółki jawnej a zakończenie działalności bez likwidacji

Umowa spółki często przesądza o tym, czy wspólnicy mogą zakończyć działalność spółki osobowej bez likwidacji. Jeżeli umowa spółki została przygotowana starannie, powinna wskazywać przyczyny rozwiązania, w tym przewidywać procedurę uproszczoną, tj. bez konieczności przeprowadzenia likwidacji spółki.

Gdy dotychczasowe postanowienia umowy spółki wymagają od jej wspólników przeprowadzenia likwidacji, a ich wolą jest uniknięcie tego procesu, konieczna będzie zmiana umowy spółki.

Jeżeli natomiast umowa spółki nie stanowi nic w tym zakresie, wspólnicy mogą od razu skorzystać z rozwiązania przewidzianego w art. 67 § 1 Kodeksu spółek handlowych, czyli uzgodnić między sobą inny sposób zakończenia działalności spółki, bez konieczności przeprowadzenia likwidacji. W takim przypadku nie jest konieczna uprzednia zmiana umowy spółki – wystarczające jest zgodne porozumienie wszystkich wspólników, obejmujące w szczególności zasady podziału majątku, odpowiedzialność za zobowiązania oraz sposób zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli.

Ostatecznie to właśnie umowa spółki jawnej decyduje o dopuszczalności rozwiązania spółki bez likwidacji oraz o tym, jakie kroki należy podjąć, aby wykreślenie spółki z KRS mogło nastąpić szybko i zgodnie z prawem.

Procedura rozwiązania spółki jawnej bez likwidacji – krok po kroku

Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji przebiega szybciej i prościej niż formalna likwidacja spółki osobowej, ale wymaga spełnienia kilku istotnych warunków. Aby zakończenie działalności spółki jawnej odbyło się zgodnie z prawem, wszyscy jej wspólnicy muszą podjąć jednomyślną uchwałę w tym zakresie. Cała procedura wygląda następująco:

1. Podjęcie uchwały wspólników o rozwiązaniu spółki

Wszyscy wspólnicy muszą podjąć jednomyślną uchwałę o zakończeniu działalności spółki bez przeprowadzania likwidacji. Uchwała powinna zostać zawarta w zwykłej formie pisemnej (nawet wtedy, gdy umowa spółki została zawarta w formie aktu notarialnego).

2. Ustalenie sposobu podziału majątku spółki

Uchwała wspólników powinna wskazywać jak zostaną rozdysponowane składniki majątku – czy mają zostać podzielone w naturze, czy spieniężone.

3. Wskazanie przechowawcy ksiąg i dokumentów rozwiązanej spółki

Wspólnicy powinni określić, kto będzie przechowywał księgi i dokumenty spółki po jej wykreśleniu z KRS.

4. Przygotowanie i złożenie wniosku do rejestru sądowego

Po przyjęciu uchwały wspólnicy powinni złożyć do właściwego sądu rejestrowego wniosek o wykreślenie spółki z KRS.

5. Finalizacja i formalne zamknięcie spółki jawnej

Rozwiązanie spółki następuje z chwilą jej wykreślenia z KRS. Wykreślenie z rejestru oznacza zatem zakończenie bytu prawnego spółki.

Co zamiast likwidacji? Alternatywy rozwiązania spółki jawnej

Choć likwidacja spółki jawnej jest bardzo często stosowaną procedurą zakończenia działalności, prawo stwarza również inne możliwości, z których mogą skorzystać wspólnicy spółki osobowej. W wielu sytuacjach formalna likwidacja spółki jawnej nie jest uzasadniona, a wspólnicy mogą skorzystać z innych rozwiązań.

1. Wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika

Jeżeli spółkę zawarto na czas nieoznaczony, wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Pomimo wypowiedzenia spółka może trwać nadal pomiędzy pozostałymi wspólnikami, jeżeli umowa spółki tak stanowi lub pozostali wspólnicy tak postanowią.

2. Przekształcenie spółki jawnej w inną spółkę handlową

Spółka jawna może zostać przekształcona zarówno w spółkę kapitałową (np. z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjną), jak i inną spółkę osobową (np. komandytową lub partnerską).

3. Zbycie ogółu praw i obowiązków jednego ze wspólników

Wspólnik spółki jawnej może zbyć na rzecz osoby trzeciej całość przysługujących mu praw i obowiązków, bez wpływu na dalszą działalność spółki.

4. Połączenie spółki jawnej z inną spółką

Majątek spółki jawnej może zostać przeniesiony na inną spółkę. Połączenia można dokonać poprzez przeniesienie majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą, bądź poprzez przeniesienie majątku łączących się spółek na spółkę nowo zawiązaną.

Alternatywy te pozwalają uniknąć długotrwałego postępowania likwidacyjnego.

Zobacz również:

Zakładanie, przekształcanie i likwidacja spółek Lublin

Likwidacja spółki jawnej a rozwiązanie bez likwidacji – czym się różnią?

Likwidacja spółki jawnej to formalny, wieloetapowy proces, który zgodnie z Kodeksem spółek handlowych należy przeprowadzić wtedy, gdy wspólnicy nie zdecydują inaczej. Obejmuje on m.in otwarcie likwidacji spółki, powołanie likwidatorów, zgłoszenie otwarcia likwidacji do KRS, ogłoszenie w MSiG o rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji, wezwanie wierzycieli do zgłaszania wierzytelności, sporządzenie bilansu na dzień rozpoczęcia i zakończenia likwidacji spółki, upłynnienie składników majątku spółki, i ostatecznie złożenie wniosku o wykreślenie spółki z KRS. W takim przypadku rozwiązanie spółki następuje dopiero po zakończeniu wszystkich czynności likwidacyjnych.

Różnicę tę dobrze obrazuje art. 67 § 1 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że co do zasady po rozwiązaniu spółki przeprowadza się likwidację, chyba że wspólnicy uzgodnią inny sposób zakończenia jej działalności. To właśnie ten przepis umożliwia zastosowanie procedury rozwiązania spółki jawnej bez likwidacji.

Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji pozwala zakończyć działalność spółki osobowej znacznie szybciej – bez konieczności przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego spółki. Rozwiązanie spółki podjęte w tym trybie wymaga przede wszystkim jednomyślnej uchwały wspólników spółki, w której określą oni dzień rozwiązania spółki oraz sposób podziału majątku spółki, a także ustalą, kto będzie przechowywał księgi i dokumenty rozwiązanej spółki.

W procesie likwidacji spółki wierzyciele spółki mają zagwarantowany ustawowy tryb zgłaszania roszczeń, a likwidatorzy prowadzą sprawy spółki do momentu wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. W przypadku rozwiązania spółki bez likwidacji takiego formalnego mechanizmu nie ma, co jednak nie oznacza, że wierzyciele pozostają bez ochrony. Z chwilą wykreślenia spółki z rejestru jej wspólnicy wstępują w sytuację prawną rozwiązanej spółki, przejmując odpowiedzialność za jej zobowiązania.

Różnica jest więc zasadnicza:

• likwidacja spółki osobowej, w tym jawnej, oznacza pełne postępowanie likwidacyjne,
• rozwiązanie spółki bez likwidacji sprowadza się do podjęcia jednomyślnej uchwały,
• zakończenie działalności spółki jawnej następuje w drugim przypadku szybciej i przy mniejszej liczbie formalności.

W wielu przypadkach rozwiązanie bez likwidacji jest rozwiązaniem praktyczniejszym niż przeprowadzenie procesu likwidacji spółki w pełnym zakresie.

Zakończenie działalności spółki jawnej – obowiązki wspólników spółki

Zakończenie działalności spółki jawnej – zarówno w likwidacji, jak i w trybie rozwiązania spółki jawnej bez likwidacji – wymaga od wspólników uporządkowania kluczowych spraw, aby zakończenie bytu spółki przebiegło zgodnie z prawem.

1. Uregulowanie sposobu zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli spółki

Wspólnicy, podejmując decyzję o rozwiązaniu spółki bez likwidacji, powinni uregulować kwestię odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Uchwała wspólników powinna precyzyjnie określać, kto i w jakim zakresie ponosi za nie odpowiedzialność.

2. Rozliczenia majątkowe między wspólnikami

Majątek rozwiązywanej spółki może być podzielony pomiędzy wspólników w naturze lub spieniężony, a uzyskane w ten sposób środki podzielone. Uchwała powinna precyzyjnie określać zasady tego podziału.

3. Przygotowanie i archiwizacja dokumentów rozwiązanej spółki

Po podjęciu stosownych uchwał wspólnicy powinni zgromadzić i uporządkować dokumenty, a następnie oddać je na przechowanie wskazanemu wspólnikowi lub osobie trzeciej na okres nie krótszy niż 5 lat. W przypadku braku zgody wspólnika lub osoby trzeciej, przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy.

4. Wniosek o wykreślenie spółki z KRS

Ostatnim etapem jest złożenie do właściwego sądu rejestrowego wniosku o wykreślenie spółki z KRS wraz z wymaganymi załącznikami. Rozwiązanie spółki następuje z chwilą jej wykreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy.

Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji – podsumowanie

Rozwiązanie spółki jawnej bez likwidacji pozwala na szybkie zakończenie działalności spółki, rozliczenie majątku i sprawne wykreślenie spółki z KRS bez długiego postępowania likwidacyjnego. To skuteczna procedura, jeśli wspólnicy mają jasne ustalenia dotyczące podziału majątku spółki i przejęcia zobowiązań.

Jeśli potrzebujesz wsparcia przy rozwiązaniu spółki jawnej, przygotowaniu uchwały wspólników lub złożeniu wniosku do KRS – skontaktuj się z nami. Pomożemy bezpiecznie zakończyć działalność spółki.