Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe

Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, które nie posiada osobowości prawnej. Choć może ono działać we własnym imieniu, nabywać prawa, zaciągać zobowiązania oraz występować przed sądem jako strona – jego funkcjonowanie wiąże się z istotnymi ograniczeniami. W szczególności członkowie organizacji ponoszą osobistą, solidarną i nieograniczoną odpowiedzialność majątkową za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego, jeżeli egzekucja z jego majątku okaże się bezskuteczna. W praktyce, wraz z rozwojem działalności, wzrostem skali zobowiązań oraz zwiększeniem liczby członków stowarzyszenia, taka uproszczona forma prawna często przestaje być wystarczająca.

W takich sytuacjach rozwiązaniem przewidzianym przez ustawodawcę jest przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego to coraz częściej wybierana ścieżka, która pozwala organizacji zachować dotychczasową nazwę, dorobek oraz majątek, a jednocześnie uzyskać pełną osobowość prawną i możliwość prowadzenia działalności na większą skalę. Dzięki temu organizacja może kontynuować działania w nowej formie, bez konieczności likwidacji oraz bez ryzyka utraty dorobku czy majątku.

Stowarzyszenie zwykłe a rejestrowe – najważniejsze różnice i podstawa prawna

Stowarzyszenie zwykłe to najprostsza forma działania organizacji społecznej – łatwa do założenia i niewymagająca rejestracji w KRS, lecz obciążona istotnymi ograniczeniami. Może funkcjonować po dokonaniu wpisu w ewidencji stowarzyszeń zwykłych, nie posiada jednak osobowości prawnej, a liczba członków stowarzyszenia nie może spaść poniżej ustawowego minimum (3 osób). Forma ta wyklucza tworzenie terenowych jednostek organizacyjnych, zrzeszanie osób prawnych oraz prowadzenie działalności gospodarczej lub odpłatnej działalności pożytku publicznego.

Zakres finansowania stowarzyszenia zwykłego jest ograniczony do środków pochodzących m.in. ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z posiadanego majątku oraz ofiarności publicznej. Jednocześnie przepisy dopuszczają możliwość otrzymywania dotacji na zasadach określonych w odrębnych przepisach

Stowarzyszenie rejestrowe działa na podstawie statutu, posiada osobowość prawną i podlega wpisowi do KRS, co znacząco rozszerza jego zdolność do działania. Może prowadzić zarówno działalność gospodarczą, jak i odpłatną działalność pożytku publicznego.

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze i najbardziej typowe różnice pomiędzy stowarzyszeniem zwykłym a stowarzyszeniem rejestrowym, które w praktyce decydują o wyborze jednej z tych form prawnych.

Dzięki temu porównaniu widać wyraźnie, dlaczego wiele organizacji decyduje się na przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w rejestrowe — to realna możliwość rozwoju działalności przy zachowaniu ciągłości organizacji.

Kiedy warto przekształcić stowarzyszenie zwykłe? Najczęstsze powody

Z możliwości przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe warto skorzystać wtedy, gdy jego dotychczasowa, uproszczona forma ogranicza dalszy rozwój lub utrudnia prowadzenie działalności na większą skalę. Najczęściej powodem decyzji o przekształceniu jest chęć uzyskania osobowości prawnej, czy prowadzenia działalności gospodarczej lub odpłatnej działalności pożytku publicznego, czego stowarzyszenie zwykłe nie może robić.

W praktyce możliwości przekształcenia stowarzyszenia pojawiają się również wtedy, gdy organizacja szybko zwiększa liczbę członków lub rozwija działalność. To także wygodne rozwiązanie, gdy członkowie chcą uporządkować strukturę organizacyjną i powołać władze stowarzyszenia w bardziej sformalizowanej formule.

Dla wielu organizacji przekształcenie jest także alternatywą dla likwidacji stowarzyszenia zwykłego – pozwala uniknąć zakończenia działalności i zachować dorobek organizacji, jej majątek, nazwę oraz ciągłość realizowanych projektów.

Podstawa prawna – czy ustawa przewiduje przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w rejestrowe?

Ustawa – Prawo o stowarzyszeniach wprost przewiduje przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe, określając szczegółowe warunki i etapy tego procesu. Prawo do przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w rejestrowe przysługuje stowarzyszeniom zwykłym liczącym co najmniej 7 członków. Decyzja o przekształceniu jest podejmowania przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego jednogłośnie, w formie uchwały. Uchwała ta obejmuje m.in. przyjęcie statutu stowarzyszenia oraz powołanie władz organizacji. Przed jej podjęciem konieczne jest wcześniejsze zawiadomienie członków o zamiarze przekształcenia. Przekształcenie staje się skuteczne z chwilą wpisu stowarzyszenia do KRS, a stowarzyszenie zwykłe zostaje wówczas wykreślone z ewidencji bez przeprowadzania likwidacji.

Z chwilą wpisu do KRS stowarzyszenie rejestrowe wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki stowarzyszenia zwykłego, a jego członkowie stają się członkami nowej formy prawnej, co zapewnia pełną ciągłość działalności oraz zachowanie dorobku organizacji.

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w rejestrowe – krok po kroku

Proces przekształcenia składa się z kilku etapów, które prowadzą od podjęcia decyzji przez członków stowarzyszenia zwykłego aż do uzyskania wpisu w KRS. Procedura ta została uregulowana w ustawie – Prawo o stowarzyszeniach i pozwala na zachowanie ciągłości działania organizacji, jej nazwy oraz dotychczasowego dorobku. Dzięki temu stowarzyszenie zwykłe może płynnie przejść do formy rejestrowej i kontynuować działalność bez likwidacji.

Krok 1. Sprawdzenie liczby członków stowarzyszenia

Pierwszym etapem jest weryfikacja, czy stowarzyszenie zwykłe spełnia wymóg minimalnej liczby członków. Do przekształcenia konieczne jest, aby organizacja liczyła co najmniej 7 osób, co stanowi warunek formalny wpisu do KRS.

Krok 2. Przygotowanie projektu statutu stowarzyszenia

Kolejnym krokiem jest opracowanie projektu statutu, który zastąpi dotychczasowy regulamin stowarzyszenia zwykłego. Statut określa zasady działania stowarzyszenia rejestrowego, w tym cele, strukturę władz oraz sposób reprezentacji organizacji.

Krok 3. Sporządzenie sprawozdania finansowego

Przed przekształceniem należy przygotować sprawozdanie finansowe sporządzone na określony dzień w miesiącu poprzedzającym podjęcie uchwały o przekształceniu, stosując odpowiednio zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w rozdziale 4 ustawy o rachunkowości. Przygotowanie sprawozdania finansowego służy należytemu poinformowaniu członków stowarzyszenia zwykłego o kondycji finansowej tego stowarzyszenia.

Krok 4. Zawiadomienie członków stowarzyszenia zwykłego o zamiarze przekształcenia

Wszyscy członkowie organizacji muszą zostać odpowiednio wcześniej poinformowani o planowanym przekształceniu. Do zawiadomienia należy dołączyć projekt statutu stowarzyszenia oraz informacje o aktywach i pasywach stowarzyszenia zwykłego.

Krok 5. Podjęcie uchwały o przekształceniu stowarzyszenia

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego wymaga zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, wyrażonej w drodze uchwały, zawierającej nazwę i siedzibę stowarzyszenia; powołanie władz stowarzyszenia; przyjęcie statutu stowarzyszenia, który stanowi załącznik do uchwały; sprawozdanie finansowe stowarzyszenia zwykłego sporządzone na określony dzień w miesiącu poprzedzającym podjęcie uchwały o przekształceniu, które stanowi załącznik do uchwały.

Krok 6. Uzyskanie zaświadczenia z ewidencji stowarzyszeń zwykłych

Przed złożeniem wniosku o wpis stowarzyszenia do KRS należy uzyskać zaświadczenie o wpisie stowarzyszenia zwykłego do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, prowadzonej przez właściwego starostę, wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem podjęcia uchwały o przekształceniu.

Krok 7. Podanie informacji o przekształceniu do publicznej wiadomości

Przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd stowarzyszenia zwykłego ma obowiązek podać informację o podjęciu uchwały o przekształceniu do publicznej wiadomości oraz zawiadomić o podjęciu tej uchwały wierzycieli stowarzyszenia zwykłego.

Krok 8. Złożenie wniosku o wpis stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego

Ostatnim etapem jest złożenie wniosku o wpis stowarzyszenia do KRS wraz z kompletem wymaganych załączników. Do wniosku należy dołączyć:

1. zaświadczenie o wpisie stowarzyszenia zwykłego do ewidencji stowarzyszeń zwykłych,

2. dowód podania do publicznej wiadomości informacji o przekształceniu oraz zawiadomienia wierzycieli,

3. protokół z walnego zebrania członków zawierający uchwałę o przekształceniu wraz z listą obecności,

4. statut stowarzyszenia,

5. listę założycieli zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy,

6. listę adresów do doręczeń osób uprawnionych do reprezentowania stowarzyszenia,

7. sprawozdanie finansowe sporządzone na określony dzień w miesiącu poprzedzającym podjęcie uchwały o przekształceniu.

Wniosek o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego nie podlega opłacie. Obowiązek uiszczenia opłaty (500 zł) powstaje natomiast wówczas, gdy stowarzyszenie zgłasza jednocześnie wpis do rejestru przedsiębiorców w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zachowanie dorobku organizacji

Jedną z największych zalet przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe jest zasada kontynuacji, polegająca na zachowaniu dorobku organizacji mimo zmiany jej formy prawnej. Z chwilą wpisu do KRS stowarzyszenie rejestrowe wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki stowarzyszenia zwykłego, a dotychczasowi członkowie automatycznie stają się członkami nowej formy organizacyjnej. Oznacza to, że nie ma potrzeby ponownego zawierania umów, przenoszenia decyzji administracyjnych ani odtwarzania relacji prawnych – działalność może być kontynuowana w sposób płynny, bez przerw i bez ryzyka utraty dotychczasowego dorobku organizacji.

Publiczna wiadomość o przekształceniu

Po podjęciu uchwały o przekształceniu stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe przedstawiciel albo zarząd stowarzyszenia zwykłego ma obowiązek podania tej informacji do publicznej wiadomości. Obowiązek ten może zostać spełniony np. poprzez zamieszczenie ogłoszenia w serwisie ogloszenia.ngo.pl. Informacja o przekształceniu powinna zostać ujawniona jako publiczna wiadomość o przekształceniu – tak, aby każdy zainteresowany mógł się z nią zapoznać.

Kogo trzeba powiadomić o przekształceniu?

Po podjęciu uchwały i przygotowaniu dokumentów organizacja musi dopełnić obowiązków informacyjnych związanych z przekształceniem. Obejmują one podanie informacji o przekształceniu do publicznej wiadomości oraz zawiadomienie wierzycieli stowarzyszenia zwykłego, jeżeli tacy istnieją.

Czym różni się stowarzyszenie zwykłe od stowarzyszenia rejestrowego?

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego najczęściej wynika z potrzeby uzyskania większych uprawnień, które formalnie nie przysługują stowarzyszeniom zwykłym. Stowarzyszenia zwykłe mają bowiem ograniczone kompetencje: nie mogą np. prowadzić działalności gospodarczej ani ubiegać się o niektóre formy finansowania.

Po rejestracji w KRS organizacja działa jako stowarzyszenie rejestrowe, co wiąże się z szeregiem różnic, takich jak:

• Osobowość prawna – stowarzyszenie rejestrowe ją posiada, dzięki czemu może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania czy pozywać i być pozywane.

• Większe możliwości działania – stowarzyszenie rejestrowe może prowadzić działalność gospodarczą oraz odpłatną działalność pożytku publicznego, co znacznie zwiększa zakres jego aktywności.

• Rozbudowane władze organizacji – wymagany jest zarząd, a często także komisja rewizyjna; obowiązkowe są też walne zebrania członków z dokumentowaniem uchwał.

• Bardziej formalne zasady funkcjonowania – organizacja musi prowadzić pełną dokumentację, sporządzać sprawozdania finansowe i składać je do właściwych organów, co zwiększa przejrzystość i odpowiedzialność wobec członków i instytucji.

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego jest zatem naturalnym krokiem, gdy członkowie chcą rozszerzyć działalność i nadać organizacji bardziej rozbudowaną strukturę. Dzięki temu stowarzyszenie zyskuje nie tylko osobowość prawną, ale też większe możliwości w zakresie finansowania, zarządzania i realizacji celów statutowych.

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w rejestrowe – podsumowanie

Przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe to rozwiązanie, które pozwala zachować dotychczasowy dorobek organizacji, a jednocześnie zyskać pełną zdolność prawną oraz większe możliwości działania oraz uniknąć likwidacji stowarzyszenia i zakładania go „od zera”. Procedura jest stosunkowo prosta – wymaga jedynie podjęcia jednomyślnej uchwały przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, przygotowania statutu i sprawozdania finansowego oraz złożenia wniosku do KRS. Dzięki temu organizacja może rozwijać się dalej bez konieczności likwidacji i powołania nowej organizacji oraz bez utraty ciągłości funkcjonowania.

Jeżeli rozważasz nie tylko przekształcenie stowarzyszenia, ale również inne formy reorganizacji swojej działalności, sprawdź ofertę dotyczącą zakładania, przekształcania i likwidacji organizacji.

Jeśli potrzebujesz wsparcia przy przekształceniu stowarzyszenia, przygotowaniu uchwał lub wniosku do rejestru sądowego – skontaktuj się z nami albo skorzystaj z formularza kontaktowego. Pomożemy Ci bezpiecznie i zgodnie z prawem przeprowadzić cały proces.